In memoriam Marjan Minnesma
‘Dat kan toch helemaal niet’, zal door veel mensen in veel variaties zijn gedacht toen vorig weekend het bericht naar buiten kwam dat Marjan Minnesma was overleden. Marjan was de duurzame transitie. Zij leefde de transitie voor. Hoe kunnen wij verder zonder haar?
Wij prijzen ons gelukkig dat we Marjan in januari op bezoek hadden in Hilversum op uitnodiging van de gemeente voor de ‘Groenborrel’. Voor een bomvolle zaal in het Filmhuis hield zij een gloedvol pleidooi voor de pragmatische Urgenda-aanpak: je kiest een vraagstuk, onderzoekt wat er nodig is om verder te komen en gaat dat dan organiseren. Zoals ze zelf zei: “Ik ben van de oplossingen.”
Als voorbeeld nam ze ons mee in het project Landinzicht. Grond voor een vruchtbaar gesprek. Hoe kom je tot een gezonde landbouw? Als basis een uitgewerkte visie, goed onderzoek en gedegen cijfers. En dan het gesprek en de samenwerking zoeken met álle partijen: boeren, LTO, provincies, gemeenten. Zelf er op afstappen, open gesprekken voeren en vooral ook goed luisteren: “Zij weten er veel van, waar ik graag gebruik van maak en wat ik dan ombuig naar duurzame oplossingen.”
Dan een pilot organiseren om uit te proberen hoe je boeren kunt helpen de overstap te maken, bijvoorbeeld van raaigras naar kruidenrijk grasland. Gefinancierd door crowdfunding en ondersteund door al die eerdere gesprekspartners. “Zo breng je iets in beweging. Boeren merken dat het werkt en worden enthousiast.”
“Ik heb wel twee of drie levens geleefd.”
Ze vertelde het als iets vanzelfsprekends, maar er zit onvoorstelbaar veel werk in. En dat is dan nog maar een van de tientallen projecten van Urgenda. Zelf zei ze in een interview: “Ik heb wel twee of drie levens geleefd.”
Gevraagd naar haar adviezen voor onze lokale duurzaamheidsbeweging en de omgang met de vaak dominante nee-zeggers: “Je moet jezelf zichtbaar maken, je plek innemen. Doe je mond open, ga naar bijeenkomsten toe, spreek uit wat je zou willen bewerkstelligen. Draag oplossingen aan en probeer ze uit. Trek je hakken aan, doe je rode lippenstift op en ga staan voor je zaak. Ik sta naast je.”
Misschien kan dit onze interne Marjan-checklist worden:
- Weet wat je wilt.
- Zeg wat jij belangrijk vindt.
- Zoek de verbinding.
- Blijf geïnteresseerd in de ander.
- Zoek naar oplossingen en probeer ze uit.
Wat mij vooral bijblijft: de troost en hoop die ik heb geput uit haar optreden. Marjan wist als geen ander hoe deplorabel de toestand in de wereld is. En evengoed ging ze er met tomeloze energie tegenaan en wist zoveel en zovelen in beweging te krijgen.
Als we ergens in vastlopen, dan kunnen we voortaan bedenken: “Wat zou Marjan doen?” En dan met volle moed weer aan de slag.
Marjan Minnesma
Wormerveer, 28 oktober 1966 – Noord-Beemster, 22 mei 2026