Op Hittesafari in Hilversum
Ruim 50 graden op straat – 27 graden onder een boom.
Met een warmtemeter fietsen we door Hilversum tijdens tot dusver de heetste dag van het jaar. Dit leverde waardevolle inzichten op: Groen is geen luxe, maar dé airco van de stad.
Ilona – “Toen ik afgelopen week de temperatuur zag oplopen vroeg ik mijn collega Eduardus of ik zijn bbq thermometer mocht lenen en plaatste daarna dit bericht in de Hilvergroen appgroep: “Vrijdagmiddag wordt het 37 graden en ga ik de warme en koele plekken in Hilversum meten. Iemand nog tips of een verzoek?” Al snel kwam daar een reply van onze coördinator Machteld; “Interessant! Wil je daar een blogje over schrijven?” Tuurlijk maar samen is leuker, dus vroeg ik of ze mee wilde.”
Machteld – “Omdat ik geloof dat je altijd ja moet zeggen tegen een duurzame daad als het kan, nam ik Ilona’s uitnodiging aan. Om 11.00 uur spraken we af bij het Duurzaamheidscentrum waar het Hilversum100 communicatieteam net, enigszins bezweet, uit een vergadering rolde. Het was inmiddels 31 graden en wij gingen met de hittemeter op pad.”
Ilona – “We begonnen, natuurlijk, bij het groen en de straat voor het duurzaamheidscentrum. Daar stuitten we al op de eerste verrassingen. Waar we op de straat ruim 40 graden meten, was het in een geveltuin in de schaduw 3 huizen verder slechts 27 graden. Wat een verschil!
Bij de bocht Naarderstraat-Melkpad (achter Paisano-Mout) meten we dat het op een donkere gevel nog een stuk warmer is dan het asfalt in de zon. Het geeft je echt het inzicht dat kleur en het materiaal bepalen hoe warm een oppervlakte wordt.
Op het Marktplein liep de temperatuur op tot bijna 50 graden. Dat onderstreept de waarde van het voorstel uit het Groot DUDOK2050 Inspiratieboek voor een groener en schaduwrijk plein. Bekijk het conceptontwerp, pagina 52, in het inspiratieboek hier.”
Een vergroend plein als koelteplek zou de leefbaarheid in het centrum écht enorm verbeteren.
Machteld – “Laten we de werking van de warmtemeter even uitleggen. Met een oppervlakte warmtemeter meet je hoe warm een oppervlak is. Dat verschilt per plek: sommige oppervlakken nemen warmte op en houden die vast (en blijven dan koeler), andere kaatsen warmte juist terug of warmen snel op. Door die temperatuur te meten zie je waar warmte blijft hangen en waar niet. En daar kunnen we wat van leren. Op de straat van de Groest maten we bijvoorbeeld 50.2 graden. Onder de oude kastanjebomen was het dik 15 graden koeler. En bij een restaurant waar het terras omsloten was met plantenbakken en veel groen was het nog een paar graden koeler. Conclusie: groene terrassen zijn comfortabeler bij hitte.”
Ilona – “Nadat Machteld haar billen brandde op een houten bank in de zon (64.2) wandelden we door naar de Kerkstraat met 48.5 op de teller. In de overdekte Gooische Brink was het, met 37.3 graden, weer net wat koeler. In het centrum spraken we verschillende ondernemers die het hoofd probeerden koel te houden. Bij Restore waren wij de eerste bezoekers die dag en René van BoardVibes had een vrolijk parasolletje en strandstoel buiten staan, maar ook dat trok weinig klanten. Hij vertelde de hele week zonder airco gewerkt te kunnen hebben, maar dat het deze vrijdag toch écht wel aan moest om het binnen comfortabel te houden. ”
Machteld – “Onder een kunststof overkapping was het overigens bizar veel warmer dan onder de ‘ouderwetse’ katoenen zonwering van de buren. Meer dan tien graden verschil van de straat eronder. En op het bouwterrein van de Kerkbrink, waar nu een mooi nieuw plein met (nieuwe) bomen herrijst, hadden we echt te doen met de mensen die daar het zware werk in volle zon doen. 51 graden! Er komt gelukkig ook groen. Het eerste daar aangelegde plantvak liet al een verrassende temperatuurdaling zien: bijna twintig graden koeler in de volle zon, ten opzichte van de bouwplaats.”
Ilona – “Ik vond de metingen bij een pleintje in de van Oldenbarneveltlaan een heel mooi voorbeeld van wat volwassen bomen in onze buurten aan koelte brengen. Op dit pleintje kwam de temperatuur in de zon op 54 graden en onder de grote bomen op het gras was het 30 graden. Ook auto’s lieten het zien. Een zwarte auto absorbeert veel meer warmte dan een witte auto.”
64 Graden!
Een groot donker dak van een parkeerplaats tussen de flats in Kerkelanden gaf 51 graden aan. Dakdekking heeft een zekere absorptiewaarde t.o.v. gladde gevels maar haalt het natuurlijk niet bij een groen natuurdak. Dat zou op die locatie wel echt een uitkomst zijn. Hebben al die honderden flatbewoners ook een beter uitzicht. Wat zou dat opknappen, ook voor het versterken van de ecologische waarde in de wijk!
Op de antraciet gekleurde gevel van nieuwbouwproject The Hub in Kerkelanden, was het maar liefst 64 graden. Even bijkomen onder de grote lindeboom een paar passen verderop (34 graden). Dit contrast laat zien hoeveel verschil één boom kan maken. Er ligt een prachtig plan van de gemeente om deze straat verder te vergroenen. Kom maar door met veel meer bomen op bedrijventerrein zuidwest, waar het nu nog ontzettend versteend en ongezellig is. Pauzeparkjes kunnen hier een mooi verschil maken en medewerkers uitnodigen een groen ommetje te maken. Stichting Greendustry ondersteund de gemeente in het uitwerken van een ontwerp voor de bedrijfsterreinen Kerkelanden, Zeverijn en Havengebied. De eerste plannen zijn gepresenteerd aan ondernemers.
Inmiddels flink verhit fietsten we naar het Oude Havenpark, waar het skatepark bijna 50 graden aangaf. Gelukkig ligt dit naast grote bomen en het water.
Dit park vonden wij the place to be in de hitte! In het gras langs het water zagen we wat mensen onder de bomen liggen. Maar de echte verkoeler, het water, is nog wat onderbenut vinden we.
Bij de herontwikkeling van het park zou er kunnen worden ingezet op ‘de koelste plek van Hilversum’ Er kunnen veel mensen zijn tijdens de warmste dagen van het jaar. Je kunt er fijn in de schaduw zitten. En stel, het water wordt verder geoptimaliseerd, dan kunnen Hilversummers daar ook pootjebaden, zoals nu ook bij Anna’s Hoeve Park veel gebeurd. Kunnen afkoelen in het water zou echt een aanwinst zijn tijdens warme dagen!
Het was vrijdag zo duidelijk: het is van grote waarde dat we met elkaar gaan inzetten op koele plekken en heel veel meer bomen. Onze tuinen doen er ook aan mee. Elke tegel eruit telt.
Draag jij ook jouw steentje bij? Verharding eruit, groen erin. Zo eenvoudig is het.
Wat kun je zelf doen?
Via Hilversum100 werkgroep Meer Bomen Nu proberen we particulieren aan zaailingen van bomen te helpen. Meehelpen: mbn@hilversum100.nl
En op 11 en 14 november gaat het team van Programma Groen van de gemeente ook weer bomen uitdelen aan bewoners. Via de Nieuwsbrief Groen in Beweging, blijf je op de hoogte van deze en andere mooie groene ontwikkelingen. Je kunt je aanmelden via hilversum.nl/nieuwsbrieven”